رۇسىيە ترامپنىڭ ئىران ئۇرۇشىدىن زور مەنپەئەتكە ئېرىشمەكتە

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئۆزى تاللىغان ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن تىرىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ئۇكرائىنا ۋە پۈتۈن دۇنيا يەنىلا باشقا بىر كېرەكسىز ئۇرۇشنىڭ ئاقىۋەتلىرى بىلەن تىركەشمەكتە. ترامپنىڭ ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشى دۇنيادىكى نېفىت باھاسىنى ئۆرلەتكەنلىكى ئۈچۈن، رۇسىيەنىڭ ھەر ئايدا مىلياردلارچە دوللار كىرىم قىلىشىغا پۇرسەت ياراتتى.
فىنلاندىيەدىكى مۇستەقىل تەتقىقات ئورگىنى بولغان ئېنېرگىيە ۋە پاكىز ھاۋا تەتقىقات مەركىزىنىڭ (CREA) مەلۇماتىغا ئاساسلانغاندا، موسكۋانىڭ مارت ئېيىدىكى تاشقا ئايلانغان يېقىلغۇ ئېكسپورتىدىن قىلغان كىرىمى يېقىنقى ئىككى يىلدىكى ئەڭ يۇقىرى چەككە يېتىپ، كۈنىگە 713 مىليون ياۋروغا، ئايلىق باج كىرىمى بولسا 7.4 مىليارد ياۋروغا يەتكەن.
بۇ ئويلىمىغان يەردىن كەلگەن بايلىقنىڭ ئاساسلىق سەۋەبچىسى دەل ترامپتۇر. گەرچە غەرب دۆلەتلىرى رۇسىيەنىڭ ئېنېرگىيە ئېكسپورتىغا ئىككى يىلدىن بېرى قاتتىق چەكلىمە قويۇۋاتقان بولسىمۇ، ئەمما ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇش رۇسىيەنىڭ ئېنېرگىيە ساھەسى ئۈچۈن چوڭ پۇرسەت بولدى. ئىران ئۇرۇشى باشلانغاندىن بۇيان دۇنيا نېفىت باھاسى يۈزدىن 50 پىرسەنتتىن ئارتۇق ئۆرلىدى ۋە رۇسىيە نېفىتىنىڭ دۇنيا بازىرىدىكى ئېتىبار باھاسىمۇ ئاساسەن يوقاپ كەتتى.
ترامپ نېفىت بازىرىدىكى كەسكىنلىكنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن، رۇسىيەنىڭ ئېنېرگىيە ئېكسپورتىغا قويۇلغان چەكلىمىلەرنى ئىككى ئاي ئۇلاپ بوشاشتۇردى. نەتىجىدە كىرىمىل سارايى نېفىت ئېكسپورتىنى كۆپەيتىپ، تېخىمۇ كۆپ پۇل تاپتى؛ مارت ئېيىدا ئېكسپورت مىقدارى يۈزدىن 16 پىرسەنت، دېڭىز ئارقىلىق ئېكسپورت قىلىنغان نېفىت كىرىمى بولسا يۈزدىن 115 پىرسەنت ئاشتى.
ئېنېرگىيە ۋە پاكىز ھاۋا تەتقىقات مەركىزىنىڭ رۇسىيە تەتقىقات بۆلۈمى مەسئۇلى ئىسھاق لېۋى رۇسىيەنىڭ ئىران ئۇرۇشىدىن غايەت زور كىرىم قىلىۋاتقانلىقىنى ۋە ھازىر ھەممە ئىشنىڭ ترامپنىڭ كەيپىياتىغا باغلىق ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
پاكىستاندىكى سۆھبەتنىڭ تەرەققىياتى يەنىلا نامەلۇم بولۇپ، ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى ئىككى ھەپتىلىك ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمى 22-ئاپرېل ئاخىرلىشىشى مۇمكىن. نېفىت باھاسى ئۇرۇش باشلانغان 28-فېۋرالدىن بۇيان بىر تۇڭى 80 دوللاردىن 110 دوللارغىچە داۋالغۇپ تۇرماقتا.
ئۇكرائ
مەنبە: Foreign Policy | Tue, 21 Apr 2026 16:31