ياق، توردا كەڭ تارقالغان ئۇ «پارازىت قۇرت تازىلاش» ئۇسۇلى ئەمەلىيەتتە بەدىنىڭىزنى زەھەردىن تازىلىيالمايدۇ؛ بۇنىڭ سەۋەبى تۆۋەندىكىچە.

«قۇرت تازىلاش» دەپ ئاتالغان بىر خىل ساغلاملىق ئېقىمى توردا تېز تارقىلىۋاتقان بولۇپ، تور چولپانلىرى پارازىت قۇرت بىلەن يۇقۇملىنىشنىڭ كىشىلەر ئويلىغاندىنمۇ كۆپ ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
تىكتوكقا ئوخشاش ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىلىرىدا، تەسىر كۆرسەتكۈچىلەر زەھەر ھەيدەش چايلىرى، ئۆسۈملۈك تىندۇرمىلىرى ۋە ئېپسوم تۇزى، يېمەكلىك سودىسى قاتارلىقلاردىن ئۆزى ياسىۋالغان دورىلارنى تەشۋىق قىلماقتا. ئۇلار بۇلارنىڭ بەدەندىكى پارازىت قۇرتلارنى ۋە «زەھەرلىك ماددىلارنى» چىقىرىپ تاشلايدىغانلىقىنى ئېيتىشماقتا.
بىر تىكتوك ئىشلەتكۈچىسى «موموخاننىڭ رېتسىپى»نى ھەمبەھىرلەپ، بۇنىڭ بەدەندىكى پارازىت قۇرتلارنى يوقىتىدىغانلىقىنى ۋە قەۋزىيەتنى يېنىكلىتىدىغانلىقىنى دەۋا قىلدى. بۇ تازىلاش ئۇسۇلى كاۋا ئۇرۇقىنى بىر كېچە قايناقسۇغا چىلاپ قويۇپ، ئاندىن ئۇنى زەرچىۋە ۋە زەنجىۋىل بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ ئىچىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
بۇ خىل دەۋالار كۆرۈرمەنلەر ۋە مۇتەخەسسىسلەر ئارىسىدا ھەم ئەندىشە ھەم قىزىقىش قوزغىدى.
بىز تېببىي مۇتەخەسسىسلەردىن قۇرت تازىلاشنىڭ بىخەتەرلىكى ۋە ئۈنۈمى ھەققىدە پىكىر ئېلىپ، ئۇنىڭ پايدىسىدىن زىيىنى كۆپمۇ-يوق، دېگەننى ئېنىقلىدۇق.
«ھېلت-تراكرىكىس» تەشكىلاتىنىڭ تېببىي باش ئەمەلدارى دوكتور ستېۋېن گولدبېرگ «ھېلتلاين» تورىغا قىلغان سۆزىدە، ئۆز بېشىمچىلىق بىلەن قۇرت تازىلاشنىڭ كۆپىنچە كىشىلەر ئۈچۈن زۆرۈر ئەمەسلىكىنى، ھەتتا زىيانلىق بولۇش ئېھتىماللىقى بارلىقىنى بىلدۈردى.
ئۇ مۇنداق دېدى: «بۇ ئېقىم پارازىت قۇرت بىلەن يۇقۇملىنىش ۋە بەدەننىڭ ئىقتىدارىغا بولغان تۈپ خاتا چۈشىنىشنى ئەكىس ئەتتۈرىدۇ. ئەگەر ئېنىق دىياگنوز قويۇلغان يۇقۇملىنىش بولمىسا، ئادەم بەدىنىنى پارازىت قۇرتتىن تازىلاشقا ھاجەت يوق. ئامېرىكا ۋە باشقا تازىلىق سەۋىيەسى يۇقىرى، كىرىمى يۇقىرى دۆلەتلەردە بۇ خىل يۇقۇملىنىشلار بىر قەدەر ئاز كۆرۈلىدۇ».
گولدبېرگ چۈشەندۈرۈپ مۇنداق دېدى: گەرچە ئىنسانلاردا پارازىت قۇرت بىلەن يۇقۇملىنىش ئەھۋاللىرى كۆرۈلسىمۇ، ئەمما ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسى گىياردىيە ياكى ئىنچىكە قۇرتتەك ئالاھىدە جانلىقلار بولۇپ، بۇلار ئادەتتىكى تازىلاش ئۇسۇللىرىغا ئەمەس، بەلكى مەخسۇس تېببىي داۋالاشقا موھتاج.
شۇنىڭغا دىققەت قىلىش كېرەككى، بەدەن مەلۇم دەرىجىدە قالدۇق ۋە زەھەرلىك ماددىلارنى تەبىئىي ھالدا ئۆزى چىقىرىپ تاشلايدۇ.
«ھېلتۋوردس» تەشكىلاتىنىڭ تېببىي باش ئەمەلدارى توم ماگگس مۇنداق دېدى: «كۆپىنچە ئەھۋاللاردا، بەدەندە قالدۇق ۋە زەھەرلىك ماددىلارنى چىقىرىپ تاشلايدىغان ئىنتايىن ئۈنۈملۈك سىستېمىلار بار، بۇ ئاساسلىقى جىگەر، بۆرەك ۋە ئۈچەي ئارقىلىق ئەمەلگە ئاشىدۇ».
ماگگس «ھېلتلاين» تورىغا يەنە: «ھېچقانداق پاكىت بولمىغان ئەھۋالدا، كىشىلەرنىڭ دائىم پارازىت قۇرت تازىلاشقا ئېھتىياجلىق ئىكەنلىكىدەك قاراشنى تەرغىب قىلىش، زۆرۈر بولمىغان ئەندىشە ۋە بىخەتەر بولمىغان قىلمىشلارنى كەلتۈرۈپ چىقىرىشى مۇمكىن»، دېدى.
گولدبېرگنىڭ ئېيتىشىچە، زەھەر ھەيدەش چايلىرى ياكى ئۆسۈملۈك تولۇقلىمىلىرىنىڭ پارازىت قۇرت يۇقۇملىنىشىنى يوقىتالايدىغانلىقىغا دائىر ھېچقانداق ئىشەنچلىك ئىلمىي پاكىت يوق.
ئۇ مۇنداق دېدى: «ھەقىقىي پارازىت قۇرتقا قارشى دورىلار ئالاھىدە جانلىقلارغا قارىتىلغان رېتسىپلىق دورىلار بولۇپ، ئۇلار ھەرگىزمۇ ھەممىگە ئورتاق ئىشلىتىلىدىغان ئۆسۈملۈك ئارىلاشمىلىرى ئەمەس».
بەزى مەزمۇن ئىجادكارلىرى بۇ چارىلارنى قوللانغاندىن كېيىن تەرىتىدە قۇرتلارنى كۆرگەنلىكىنى ئېيتىشماقتا، ئەمما گولدبېرگنىڭ ئېيتىشىچە، كىشىلەر كۆرگەن ۋە خاتا ھالدا «پارازىت قۇرت» دەپ ئويلىغان نەرسىلەر بىر قانچە تۈرگە بۆلىنىدۇ.
بۇنىڭ بىرىنچىسى شىلىمشىق سۇيۇقلۇق تالالىرى ۋە قالدۇقلاردۇر. ئۇ مۇنداق چۈشەندۈردى: «بۇ تازىلاش دورىلىرىنىڭ كۆپىنچىسىدە كۈچلۈك سۈرگى دورىلىرى ياكى تالا ماددىلىرى بار بولۇپ، ئۇلار ئۈچەي دىۋارىنى غىدىقلاپ، شىلىمشىق سۇيۇقلۇقنىڭ ئاجرىلىپ چىقىشىنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ».
«بۇ شىلىمشىق سۇيۇقلۇقلار ئارغامچىغا ئوخشاش تالالارنى ھاسىل قىلىشى مۇمكىن، ئۇلار كىشىنى چوشۇتسىمۇ، ئەمما تۈپتىن ئېيتقاندا نورمال ھەزىم قىلىش قوشۇمچە مەھسۇلاتلىرىدۇر».
ئۇلار يەنە ھەزىم بولمىغان يېمەكلىك زەررىچىلىرى، بانان تالالىرى، پىسلىيۇم پوستى ياكى نورمال تەرەت تەركىبلىرىنى كۆرگەن بولۇشى مۇمكىن.
گولدبېرگ «ھەزىم قىلىش جەريانىدا ھەر خىل تۈزۈلۈش ۋە شەكىللەر پەيدا بولىدۇ، ئەگەر سىز ئەندىشە قىلارلىق بىرەر نەرسە ئىزدەۋاتقان بولسىڭىز، بۇلار غەيرىي تۇيۇلۇشى مۇمكىن» دېدى.
قىسقىسى، ئەگەر پارازىت قۇرت يۇقۇملىنىشى مەۋجۇت بولسا، پارازىت قۇرتلارنى تازىلاش بەدەندىكى يۇقۇملىنىشنى يوقىتىشنىڭ ئۈنۈملۈك ئۇسۇلى ئەمەس.
گولدبېرگ «ھەقىقىي پارازىت قۇرتلار بەدەندىن چىققاندا ئادەتتە ھاياتلىق ئورگانىزمى سۈپىتىدە ئېنىق پەرقلەندۈرگىلى بولىدۇ. ئەگەر كىمدەكىم ئۆزىنى ھەقىقىي قۇرت چۈشتى دەپ ئويلىسا، ئۇنى بىر قاچىغا سېلىپ ساقلىشى ھەمدە دوختۇرغا ئېلىپ بېرىشى كېرەك، دوختۇر ئۇنى مۇۋاپىق پەرقلەندۈرۈش ئۈچۈن تەجرىبىخانىغا ئەۋەتەلەيدۇ» دېدى.
بۇ ئېقىمنىڭ بەزى نۇسخىلىرى ئۆسۈملۈك ئارىلاشمىلىرىنى ئىستېمال قىلىش ياكى ئاش سودىسى، ئېپسوم تۇزى ياكى ئۆسۈملۈك جەۋھەر مايلىرىغا ئوخشاش دورىلارنى ئىشلىتىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
ئەمما مۇتەخەسسىسلەر بۇ ئارىلاشمىلارنىڭ ساغلاملىق ياكى بىخەتەرلىك خەۋپى ئېلىپ كېلىشى مۇمكىنلىكىنى ئېيتماقتا.
گولدبېرگ «ئۆسۈملۈك ۋە يېمەكلىك تولۇقلىما مەھسۇلاتلىرى دورىلارغا ئوخشاش FDA تەرىپىدىن نازارەت قىلىنمايدۇ، بۇ ئۇلارنىڭ بىخەتەرلىكى، ساپلىقى ۋە ئەمەلىي تەركىبلىرىنىڭ سېتىشتىن بۇرۇن دەلىللەنمەيدىغانلىقىنى بىلدۈرىدۇ. بىر قانچە تۈرلۈك تەتقىقاتلاردا ئېغىر ئەندىشىلەر خاتىرىلەنگەن» دېدى.
گولدبېرگ كۆك چاي جەۋھىرى، زەردىچە ۋە ھەر خىل ئۆسۈملۈك ئارىلاشمىلىرىغا ئوخشاش ئادەتتىكى ئۆسۈملۈك مەھسۇلاتلىرىنىڭ ئېغىر دەرىجىدىكى جىگەر زەخىملىنىشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى تىلغا ئالدى.
مەھسۇلاتنىڭ بۇلغىنىشى ۋە ساختا تەركىبلەرنىڭ قوشۇلۇشى باشقا ئەندىشە قىلىنىدىغان مەسىلىلەردۇر.
گولدبېرگ «خىمىيەۋى ئانالىزلاردا مەھسۇلات بەلگىسى بىلەن ئەمەلىي تەركىبلەر ئوتتۇرىسىدا دائىم پەرق بارلىقى ئېنىقلاندى، بۇنىڭ ئىچىدە ئاشكارىلانمىغان دورا تەركىبلىرى، ئېغىر مېتاللار ۋە زەھەرلىك ئۆسۈملۈك تۈرلىرى بار. خەتەرلىك دورا تەسىرلىشىشى يۈز بېرىشى مۇمكىن، بولۇپمۇ رېتسىپلىق دورىلارنى ئىستېمال قىلىۋاتقانلاردا بۇ ئەھۋال كۆرۈلىدۇ، نۇرغۇن بىمارلار تولۇقلىما مەھسۇلاتلارنى ئىشلىتىۋاتقانلىقىنى دوختۇرلىرىغا ئېيتمايدۇ» دېدى.
بۇنىڭدىن باشقا، پارازىت قۇرتلارنى تازىلاش يەنە ئەكس تەسىرلەرنى پەيدا قىلىشى مۇمكىن.
گولدبېرگ «تازىلاش جەريانىنىڭ ئۆزى دائىم بەدەن سۇسىزلىنىش، ئېلېكترولىت تەڭپۇڭسىزلىقى ۋە ئېغىر دەرىجىدە ئىچى سۈرۈشنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدۇ، بۇ بالىلار، ياشانغانلار ۋە ئاساسىي كېسەللىكى بار كىشىلەر ئۈچۈن ئالاھىدە خەتەرلىك بولۇشى مۇمكىن» دېدى.
ئەگەر سىز پارازىت قۇرت يۇقۇملىنىشىدىن ئەنسىرىسىڭىز، ئۇنىڭ ئالامەتلىرى ۋە كېسەللىك بەلگىلىرىنى چۈشىنىشىڭىز ئىنتايىن مۇھىم.
ماگگسنىڭ ئېيتىشىچە، دوختۇرغا كۆرۈنۈشنى تەلەپ قىلىدىغان ئالامەتلەر تۆۋەندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ:
ئەمما، پارازىت قۇرتلارنى ئۆزى ئۆزىگە دىئاگنوز قويۇش ئارقىلىق ئىشەنچلىك ھالدا بېكىتكىلى بولمايدىغانلىقىنى بىلىش كېرەك.
ماگگس «ئەگەر كىمدەكىم ئېھتىمال بولغان پارازىت قۇرت يۇقۇملىنىشىدىن ئەنسىرىسە، بۇنى تېببىي مۇتەخەسسىسلەر مۇۋاپىق باھالىشى كېرەك. دىئاگنوز قويۇش ئادەتتە گۇمانلىق پارازىت قۇرتنىڭ تۈرىگە ئاساسەن تەھرەت تەكشۈرۈش، قان تەكشۈرۈش ياكى باشقا تەكشۈرۈشلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ» دېدى.
ئەڭ ياخشى ئۇسۇل ئاساسىي تازىلىق ۋە يېمەكلىك بىخەتەرلىكى ئادىتى ئارقىلىق ئالدىنى ئېلىشتۇر.
گولدبېرگ «يېمەكلىك بىخەتەرلىكىگە ئەھمىيەت بېرىڭ. گۆشنى مۇۋاپىق تېمپېراتۇرىدا پىشۇرۇڭ ھەمدە مېۋە-چىۋە ۋە كۆكتاتلارنى تولۇق يۇيۇڭ» دېدى.
ئۇ يەنە «قول تازىلىقىنىمۇ ئۇنتۇپ قالماڭ، ھاجەتخانىدىن كېيىن، تاماق يېيىشتىن بۇرۇن ۋە خام گۆش بىلەن شۇغۇللانغاندىن كېيىن قولىڭىزنى يۇيۇشقا كاپالەتلىك قىلىڭ» دەپ ئەسكەرتتى.
گولدبېرگنىڭ ئېيتىشىچە، كىشىلەرنىڭ پارازىت قۇرتلارنى تازىلاشقا ئوخشاش ئېقىملارنى سىناپ بېقىشتىكى ھەقىقىي مەقسىتى پۈتكۈل ھەزىم قىلىش سىستېمىسىنىڭ ساغلاملىقىدۇر.
ئۇ چۈشەندۈرۈپ «تەڭپۇڭ بولغان، تالاغا باي يېمەكلىك ساغلام ھەزىم قىلىش ۋە چوڭ تەرەتنىڭ راۋان بولۇشىنى قوللايدۇ، يېتەرلىك سۇ ئىچىش بولسا بەدەندىكى بارلىق سىستېمىلارنىڭ ئەڭ ياخشى ھالەتتە ئىشلىشىگە ياردەم بېرىدۇ» دېدى.
گولدبېرگ مۇنتىزىم جىسمانىي پائالىيەتنىڭمۇ ساغلام ئۈچەي مىكرو ئورگانىزم توپىنى قوللايدىغانلىقىنى قەيت قىلدى.
ئاخىرىدا بېسىمنى باشقۇرۇشمۇ پايدىلىق بولۇشى مۇمكىن. گولدبېرگ «ئۈچەي بىلەن مېڭە ئوتتۇرىسىدىكى باغلىنىش ھەقىقىي مەۋجۇت، بېسىم ھەزىم قىلىشقا تەسىر كۆرسىتىدۇ» دېدى.
مەنبە: Healthline | Fri, 03 Apr 2026 15:09